Współpraca

Agenci AI — najpierw granice uprawnień, potem technologia

Zajmuję się agentami AI od strony, która na pokazach nie wygląda efektownie: ustalam, co agent ma prawo zrobić w Twoich systemach, kto to zatwierdza i po czym poznamy, że przestał działać poprawnie. Sama budowa jest dziś najprostszą częścią tego projektu.

Robię to, bo w rozmowach z zarządami widzę stale ten sam schemat. Ktoś zobaczył demonstrację, w której agent samodzielnie zamyka proces w cztery minuty, i chce tego u siebie w kwartał. Po dwóch miesiącach okazuje się, że proces w firmie ma czternaście wariantów, trzy z nich dotyczą pieniędzy klienta, a nikt nie potrafi powiedzieć, kto odpowiada, jeśli agent wybierze zły wariant. Moja praca zaczyna się dokładnie w tym miejscu i zwykle oszczędza firmie kilka miesięcy.

Co naprawdę kupujesz, kupując agenta

Nie model językowy. Kupujesz zestaw uprawnień do własnych systemów, oddany oprogramowaniu, które działa szybciej, niż ktokolwiek zdąży zareagować.

Umów rozmowę

Agent AI to system, który samodzielnie planuje kolejne kroki i wykonuje działania w oprogramowaniu firmy — w odróżnieniu od asystenta, który jedynie proponuje treść do zatwierdzenia przez człowieka. Ta jedna różnica przesądza o wszystkim: o koszcie wdrożenia, o wymaganej dokumentacji i o tym, jak wysoka jest cena pomyłki.

W praktyce agent to trzy rzeczy: model, który rozumie polecenie, zestaw narzędzi podpiętych do Twoich systemów oraz reguły mówiące, kiedy wolno mu z nich skorzystać. Pierwszy element kupujesz u dostawcy za kilkadziesiąt złotych miesięcznie. Drugi zbuduje zespół programistów. Trzeci musi powstać po stronie firmy i to on decyduje, czy projekt będzie dawał się utrzymać.

Warstwa prawna nie jest tu dodatkiem. Od 2 sierpnia 2026 obowiązuje artykuł 50 AI Act: klient rozmawiający z agentem musi wiedzieć, że rozmawia z systemem, a treści generowane maszynowo mają być oznaczone. Pakiet Digital Omnibus opublikowany 24 lipca 2026 przesunął część obowiązków dla systemów wysokiego ryzyka na grudzień 2027 i sierpień 2028, ale obowiązków przejrzystości nie ruszył. Od 28 października 2026 kary za ich naruszenie może nakładać KRiBSI.

Dlatego rozmowę o agentach zaczynam od poziomu autonomii, a nie od wyboru dostawcy. Poziom decyduje o tym, ile dokumentacji, testów i nadzoru trzeba dołożyć — i czy rachunek nadal się spina.

Pięć poziomów autonomii i co z każdego wynika

Używam tej skali na każdym warsztacie, bo skraca dyskusję o połowę. Zamiast sporu o to, czy agent jest bezpieczny, ustalamy po prostu poziom i przypisane mu wymagania.

Poziom	Co robi agent	Uprawnienia i nadzór	Gdzie się sprawdza
0 — podpowiedź	model proponuje treść, człowiek decyduje i wykonuje	brak — działanie wykonuje pracownik	od tego zaczyna każda firma; tu leży 70 procent realnych oszczędności
1 — agent czytający	sam zbiera dane z systemów i przygotowuje wniosek, niczego nie zmienia	dostęp tylko do odczytu	raporty, przygotowanie ofert, analiza zgłoszeń, przegląd umów
2 — agent zapisujący pod akceptację	przygotowuje zmianę w systemie i czeka na zatwierdzenie	zapis z blokadą do czasu akceptacji	wystawianie dokumentów, zakładanie zadań, odpowiedzi do klienta
3 — agent działający samodzielnie w wąskim zakresie	wykonuje działanie bez pytania, w ściśle wyznaczonych granicach	limit kwotowy, biała lista operacji, pełny dziennik zdarzeń	typowe zgłoszenia pierwszej linii, rutynowe aktualizacje rekordów
4 — agent wielokrokowy bez nadzoru	planuje i wykonuje ciąg działań w wielu systemach	praktycznie niemożliwy do rozliczenia po fakcie	odradzam w procesach dotykających pieniędzy, umów i danych osobowych

Cztery rozmowy o agentach, które prowadzę najczęściej

Firma usługowa: setki zgłoszeń, jeden przeciążony zespół

Do skrzynki wpływa kilkaset wiadomości tygodniowo, z czego większość to cztery powtarzalne sprawy. Agent czytający potrafi je posortować, dopisać dane z systemu i przygotować odpowiedź. Sprzeciwiam się tylko jednemu: żeby od razu wysyłał ją sam. Miesiąc pracy z akceptacją człowieka daje materiał, na podstawie którego widać, które typy spraw da się bezpiecznie puścić dalej.

Producent: oferta wymaga przejrzenia trzech systemów

Handlowiec sprawdza stany magazynowe, cennik i historię klienta, a potem przepisuje to do dokumentu. Agent poziomu pierwszego skraca ten cykl z czterdziestu minut do kilku, nie dotykając niczego w systemach. To najczęstszy przypadek, w którym zwrot jest policzalny w pierwszym kwartale.

Zarząd chce agenta, który poprowadzi cały proces sprzedaży

Tu zwykle mówię nie i tłumaczę, dlaczego. Proces przechodzi przez umowę, cenę i dane osobowe, a błąd jest widoczny dla klienta. Rozbijamy go na trzy kroki i automatyzujemy dwa, które nie generują zobowiązania. Efekt finansowy bywa podobny, a ryzyko nieporównywalnie mniejsze.

Wdrożenie już trwa i zaczyna się rozjeżdżać

Agent działa, ale nikt nie umie powiedzieć, dlaczego w części przypadków robi coś innego, niż powinien, a dziennik zdarzeń nie zapisuje decyzji, tylko wynik. Wchodzę wtedy jako rozjemca między firmą a wykonawcą i ustalam trzy rzeczy: co jest logowane, co jest testowane przed zmianą i kto ma prawo agenta wyłączyć.

Jak pracuję przy projekcie agentowym

Pięć kroków, z których pierwsze dwa są tańsze niż tydzień pracy zespołu programistów, a decydują o całej reszcie.

Zapytaj o ofertę

1. Wybór procesu i policzenie go

Liczba zdarzeń miesięcznie, średni czas obsługi, koszt jednego błędu. Trzy liczby, bez których każda dalsza rozmowa jest zgadywaniem. Zdarza się, że na tym etapie rekomenduję rezygnację — i to też jest wynik wart swojej ceny.

2. Ustalenie poziomu autonomii i granic

Dopisujemy wprost: do czego agent ma dostęp, czego nie wolno mu zrobić nigdy, jaki ma limit kwotowy i w którym momencie sprawa wraca do człowieka. Ten dokument ma zwykle dwie strony i jest najważniejszym artefaktem całego projektu.

3. Ocena prawna i przypisanie roli

Sprawdzam, czy proces nie wpada w kategorię wysokiego ryzyka z załącznika III AI Act, jaka jest rola firmy — dostawca czy podmiot stosujący — i czy nie zachodzi przypadek z artykułu 22 RODO. Wynik trafia do rejestru systemów AI.

4. Pilotaż na wąskim wycinku

Jeden zespół, jeden typ sprawy, cztery do sześciu tygodni, z pełnym dziennikiem decyzji. Porównujemy wynik z liczbami z kroku pierwszego, a nie z wrażeniem uczestników.

5. Decyzja o skali i przekazanie nadzoru

Rozszerzamy zakres, zawężamy albo wygaszamy. Równolegle przekazuję nadzór osobie w firmie: kto czyta dziennik, co sprawdza co miesiąc i po czym pozna, że trzeba wrócić do poziomu z akceptacją człowieka.

Co robię osobiście, a co realizuje zespół

Ja odpowiadam za granice i decyzje. Zespół odpowiada za to, żeby w tych granicach coś faktycznie zadziałało.

Osobiście prowadzę wybór procesu, ustalanie poziomu autonomii, ocenę ryzyka prawnego, projekt nadzoru i rozmowy z zarządem. Jestem też stroną, która potrafi powiedzieć wykonawcy, że proponowane rozwiązanie jest technicznie poprawne, ale biznesowo nie do utrzymania.

Budowa agenta, integracje z systemami firmowymi, testy regresyjne, utrzymanie i dyżury po uruchomieniu to praca zespołowa i wykonuje ją PCSiD, którego jestem właścicielem. Tam jest komplet kompetencji inżynierskich i model abonamentowy na utrzymanie, którego pojedynczy doradca nie zapewni.

Zobacz pełną ofertę wdrożenia: bezpieczne wdrożenie AI w firmie — PCSiD.

Ile to kosztuje

Rozdzielam dwa rachunki: koszt decyzji i koszt budowy. Pierwszy jest mój i jest wielokrotnie niższy.

Poproś o wycenę

Sesja strategiczna od 2500 PLN wystarcza, gdy firma ma jeden kandydujący proces i potrzebuje ustalić poziom autonomii, granice uprawnień oraz to, czy w ogóle warto. Wychodzimy z niej z dwustronicowym dokumentem, który można położyć przed wykonawcą.

Audyt od 18 000 PLN ma sens tam, gdzie kandydatów jest kilka, procesy nie są opisane albo trwa już wdrożenie, które trzeba uporządkować. Obejmuje pomiar stanu wyjściowego, ocenę prawną i kolejność wdrożeń na najbliższe cztery kwartały.

Koszt samej budowy i utrzymania zależy od liczby integracji i bywa rozpięty bardzo szeroko — dlatego wycenia go zespół po ustaleniu zakresu. Pełny cennik wdrożenia znajdziesz na stronie PCSiD.

Dla kogo to jest i czego możesz się spodziewać

Agenci mają sens w firmach z powtarzalnym wolumenem: obsługa klienta z setkami zgłoszeń miesięcznie, back office z ręcznym przepisywaniem danych, sprzedaż z długim cyklem przygotowania oferty. Poniżej pewnej skali tańsze jest uproszczenie procesu niż jego automatyzacja i mówię to wprost, zanim ktokolwiek wyda pieniądze.

Po zakończeniu pracy firma ma wybrany proces z policzonym potencjałem, dokument granic uprawnień, wpis w rejestrze systemów AI z przypisaną rolą i osobą odpowiedzialną oraz plan pilotażu z kryterium sukcesu ustalonym przed startem, a nie po nim. To komplet, z którym można iść do dowolnego wykonawcy — także innego niż mój zespół.

Więcej o tym, jak pracuję, znajdziesz na stronie O mnie. Jeśli agent ma dotykać danych osobowych albo procesu z załącznika III, zacznij od zgodności z AI Act i bezpiecznego wdrożenia. Efekty wcześniejszych projektów opisują referencje i publikacje.

Najczęstsze pytania o agentów AI w firmie

Czym agent AI różni się od chatbota?

Chatbot odpowiada na pytanie i na tym kończy swoją rolę. Agent planuje ciąg kroków i wykonuje działania w systemach firmy — otwiera zgłoszenie, zmienia rekord, wysyła dokument. Różnica nie leży w modelu językowym, tylko w uprawnieniach, jakie agent dostaje do Twoich systemów, i to uprawnienia są tu całym tematem do przemyślenia.

Czy agenci AI są już opłacalni, czy to nadal etap pokazów?

Opłacalni są na poziomach od pierwszego do trzeciego, czyli tam, gdzie zakres działania jest wąski i dobrze opisany. Pokazy dotyczą zwykle poziomu czwartego — agenta, który sam prowadzi wielokrokowy proces od początku do końca. W firmach, które widziałem, to właśnie ten poziom generuje najwięcej pracy naprawczej w stosunku do oszczędności.

Co mówi AI Act o agentach działających wobec klientów?

Od 2 sierpnia 2026 obowiązuje artykuł 50, czyli wymóg przejrzystości: człowiek rozmawiający z systemem AI musi o tym wiedzieć, a treści generowane maszynowo mają być oznaczone. Za naruszenie grozi kara do 15 mln euro albo 3 procent światowego obrotu. Od 28 października 2026 kary w Polsce nakłada KRiBSI.

Ile kosztuje wdrożenie agenta AI?

Zależy od liczby systemów, do których agent musi sięgnąć, i od tego, czy istnieje do nich sensowne API. Moja część to sesja strategiczna od 2500 PLN na ustalenie zakresu i granic uprawnień albo audyt procesu od 18 000 PLN, gdy trzeba najpierw zmierzyć stan wyjściowy. Budowę i utrzymanie wycenia zespół PCSiD po ustaleniu zakresu.

Jak długo trwa uruchomienie pierwszego agenta?

Od decyzji do działającej wersji w jednym procesie zwykle sześć do dziesięciu tygodni, z czego pierwsze dwa idą na opis procesu i ustalenie, co agent ma prawo zrobić. Firmy, które ten pierwszy etap pomijają, wracają do niego później, tylko drożej.

Kto odpowiada za błąd agenta wobec klienta?

Firma, która agenta uruchomiła. Żaden dostawca modelu nie przejmuje odpowiedzialności za decyzję biznesową wykonaną w Twoim systemie. Dlatego przy każdym poziomie autonomii ustalamy limit szkody: kwotę, zakres operacji i moment, w którym agent musi zapytać człowieka.

Czy agent AI może pracować na danych osobowych klientów?

Może, jeśli jest podstawa prawna przetwarzania, umowa powierzenia z dostawcą i ustalone miejsce przetwarzania danych. Osobno sprawdzamy artykuł 22 RODO — zakaz decyzji opartych wyłącznie na automatycznym przetwarzaniu, jeżeli wywołują wobec osoby skutki prawne lub podobnie istotne. To najczęstsza rzecz, którą firmy pomijają.

Czy potrzebuję osobnego agenta do każdego procesu?

Raczej tak i to dobra wiadomość, bo wąski agent jest tańszy, szybszy w testach i łatwiejszy do rozliczenia. Jeden agent od wszystkiego to konstrukcja, której nikt w firmie nie umie ani opisać, ani zatrzymać, gdy zacznie działać nie tak.

Od czego zacząć, jeśli mamy tylko ogólny pomysł?

Od wskazania jednego procesu, w którym znasz liczbę zdarzeń miesięcznie i średni czas obsługi. Bez tych dwóch liczb nie da się policzyć, czy agent ma sens — a w połowie rozmów, które prowadzę, okazuje się, że tańszym rozwiązaniem jest zmiana formularza albo usunięcie zbędnego kroku akceptacji.

Sprawdźmy, czy Twój proces nadaje się dla agenta

Zostaw imię i numer telefonu — oddzwaniam i w kilkanaście minut ustalamy, czy warto, czy szkoda pieniędzy.